Privatissimum || mapa Apertum

Mea Culpa
(wykaz publikacji, spisy treści, próbki tekstów)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Arytkuły (wybór),  Książki,  Varia

Varia (góra)

Recenzje

Przekłady


Książki (góra)

autorskie

redagowane

Fotka Spis treści Spis treści lub nota
góra
Ingarden contra Ingarden
I. PRZESTRZEŃ WARTOŚCI
 § 1. Między hedonizmem a intelektualizmem
 § 2. Sąd versus osąd
 § 3. Index pulchritudini mundanea
II. ATEMPORALNE POJĘCIA EGZYSTENCJALNO–ONTOLOGICZNE
 § 4. Estetyka a ontologia w filozofii Ingardena
 § 5. O metodzie
 § 6. Problem istnienia
 § 7. Wstępna analiza wybranych momentów bytowych
III. TEMPORALNE POJĘCIA EGZYSTENCJALNO–ONTOLOGICZNE
 § 8. Problem potencjalności
 § 9. „Potencjalność” a inne temporalne pojęcia egzystencjalne
 § 10. Potencjalność a aktualność
 § 11. Trzy zasady adekwatnej interpretacji potencjalności
 § 12. Emfatyczna funkcja „potencjalności”
IV. NIEPARMENIDESOWSKI REGION BYTU
 § 13. Wprowadzenie
 § 14. Ontologiczne «postulaty regularności»
 § 15. Zasada wyłączonego środka a regularność ontologii
 § 16. Region nieparmenidesowski momentów symetrycznych
 § 17. Konkluzje
V. SCHEMATYCZNOŚĆ A INTENCJONALNOŚĆ
 § 18. Wprowadzenie
 § 19. Kryterialna funkcja schematyczności
 § 20. Struktury intencjonalne a przedmioty intencjonalne
 § 21. Graniczny przypadek architektury
 § 22. Podsumowanie
VI. WYGLĄDY I SCHEMATY
 § 23. Warstwy architektonicznego dzieła sztuki
 § 24. Wyglądy
 § 25. Wyglądy uschematyzowane
 § 26. Schematy wyglądowe
VII. INGARDENOWSKA KONCEPCJA QUASI-SĄDÓW
 § 27. Wprowadzenie
 § 28. Interpretacje nieadekwatne
 § 29. Semantyka i pragmatyka zdań w sensie Ingardena
 § 30. Sąd a quasi-sąd — zróżnicowanie podmiotowe
 § 31. Sąd a quasi-sąd — zróżnicowanie przedmiotowe
 § 32. Interpretacja semantyczna
 § 33. Podsumowanie
VIII. FUNDAMENT A INTERPRETANT
 § 34. Wprowadzenie
 § 35. Fundament bytowy a podstawa egzystencjalna
 § 36. Konsekwencje
IX. PERSPEKTYWY
 § 37. Próba syntezy
 § 38. Trzy pojęcia dzieła sztuki
 § 39. Dzieło sztuki
 § 40. Ideał

 
góra
Miara sztuki
Lubomir Gabła, O aspekcie estetycznym podstawowych praw natury
Andrzej Nowak, Miara sztuki
Maria Gołaszewska, Ogólna problematyka wymierności—niewymierności
Jan Woleński, Ontologiczne i epistemologiczne pojęcie piękna
Leszek Sosnowski, Uwagi o mierze sztuki
Janina Makota, Naukowe a artystyczne modele rzeczywistości
Józef Tarnowski, Artystyczne i estetyczne miary sztuki
 
 
Franciszek Chmielowski, Miara i niewymierność w sztukach plastycznych
Krystyna Wilkoszewska, Powieść na miarę swej teorii. U. Eco «Imię róży»
Piotr Mróz, Czas jako antynomia
Jan Werszowiec–Płazowski Na marginesie twórczości Jana Sebastiana Bacha
Iwona Lorenc O micie estetyczności we współczesnej filozofii
Maria Gołaszewska, Próba syntezy
 
góra
Peirce: Wybór pism semiotycznych
C.S. Peirce, Wybór pism semiotycznych:
Wstęp, Rozdz. I Krytyka nominalizmu: a)  Fragment recenzji Peirce’a z Dzieł Berkeleya (...) opublikowanejw „The North American Review” w paź­dzier­ni­ku 1871 r.;  b) Fragment notatek do wykładów o pra­gma­tyz­mie, wy­gło­szo­nych wiosną 1903 r. w Cambridge (Mass.)
 
Rozdz. II Znak i poznanie: a) Fragment notatek do wykładów o pra­gma­tyz­mie, wygłoszonych wiosną 1903 r. w Cambridge (Mass.); b) Pytania dotyczące pewnych zdolności przypisywanych człowiekowi. Artykuł opublikowanyw 1868 r. w „Journal of Speculative Philosophy”, vol. 2, s. 103–114; c) Jak uczynićnasze myśli jasnymi. Artykuł opublikowanyw 1878 r. w „Popular Science Monthly”, vol. 12, s. 286–302; d) Fragment rękopisu z 1906 r.; e) Notatki, pochodzące z  1094 r., związane z księżką Herberta Nicholsa Traktat o kosmologii; f) Fragment listów do Williama Jamesa; g) List do Wiktorii Lady Welby z 12 października 1904 r.
 
Rozdz. III Klasyfikacje znaków: a) Fragmenty rękopisów z różnych okresów, połączone w jedną całość tematyczną przez wydawców Collected Paper; b) List do Wiktorii Lady Welby z 24, 25 i 28 grudnia 1908 r.
 
Rozdz. IV Kategorie: a)  Fragment rękopisu dotyczącego Nowej Listy Kategorii z ok. 1904 r.; b) Nowa Lista Kategorii; c) Fragment z około 1880 r.; d) Fragment z około1896 r.
 
Rozdz. V Pierwsze, Drugie, Trzecie: a) Fragmenty rękopisów z różnych okresów; b) Fragment z ok. 1896 r. c) Fragmenty różnych rękopisów; d) Fragment z około 1896 r.; e) Fragment z około 1896 r.; f) Fragment z około 1896 r.; g) Różne fragmenty; h) Fragment z około 1885 r.; h) Fragment z około 1896 r.; i) Fragmenty notatek do wykładów o pragmatyzmie, wygłoszonych wiosną 1903 r. w Cambridge (Mass.); j) Fragmenty notatek do wykładów o pragmatyzmie, wygłoszonych wiosną 1903 r. w Cambridge (Mass.).
 
Indeks pojęć.
Recenzja z Berkeleya to nie jest zwykła recenzja. To jeden z ważniejszych teks­tów Peice’a i jedenz najbardziej prowokacyjnych. Zacznijmy od detalu. Peirce stawia twierdzenie, że konceptualizm nie jest żadną alternatywą dla realizmu lub nominalizmu. Albo jest niedorzeczny, albo trywialny. In nuce zawarta jest taka opinia: jak uważasz, że myśl dokonujesię w języku, jak godzisz się z dic­tum Hamanna: „rozum jest językiem”, to jesteś już na ta­kiej pozycji: lo­ko­wa­nie ogól­ności po stronie umysłu, jest lokowaniem jej po stronie języka i tylko języka. Jeśli tak, to po co bleblać o konceptualizmie?
     Byłem w Instytucie Filozofii. Patrzę i oczom nie wierzę. Rusza se­mi­na­rium, na którym będąsię zastanawiać,jak to możliwe, że empirysta Berkeley został pla­to­ni­kiem? Jasne, że to niemożliwe! Nie można zostać pla­to­ni­kiem, jak się nim od zawsze było. To jest największa prowokacja Peirce’a: teza, że Platon to wielki protoplasta nominalizmu. Peirce ma dobre powody, by tak twier­dzić. Świetna rzecz dla tych, którzy nie lubią dyktatu naukowej popraw­ności.
     Jak uczynić nasze myśli jasnymi
zawiera to sformułowanie Maksymy Pragmatycznej, które uchodzi za standard. Tekst przełożył (wyjątkowo) Zbigniew Dyjas. Zrobił to, co robią niemal wszyscy — dokonał przekładu z francuskiej wersji Maksymy, a nie z oryginału angielskiego. Mówi się, że wersja źródłowa, angielska, jest kompletnie pokręcona. Może? Pewne jest jedno: Peirce doskonale znał francuski (drugążonę miał Francuzkę) i za­ra­zem stanowczo uważał, że język francuski w ogóle nie nadaje się do upra­wia­nia filozofii. Nie wiem czy miał rację. Wiem, że na podstawie znajomości uproszczonej, francuskiej wersji Maksymy wypowiada się o niej nie­koń­czą­cy się stek bzdur. Czynią to także Autorytety! Tym gorzej. Dlatego re­da­gu­jąc tom postanowiłem opatrzyć przekład Dyjasna obszernym przypisem. Znajdują się w nim oryginalne spostrzeżenia Peirce’a oraz trochę moich uwag.
góra
Slownik Ingardena
Kazimierz  BartoszyńskiDzieło sztuki — literackie, Schema­tycz­ność II;  Maria  BielawkaCzas, Kryteriologia, Świadomość;  Andrzej  BiłatIntencjonalny odpowiednik zdania, Stan rzeczy, Stan rzeczy — negatywny;  Piotr BłaszczykCiągłość, Proces, Przedmiot trwający w czasie — rzecz, Przyczynowa struktura świata, Zda­rze­nie II,  Franciszek ChmielowskiDzieło sztuki — malarskie, Dzieło sztuki — malarskie, obraz abstrakcyjny,  Jadwiga CiszewskaSztuka,  Tadeusz CzarnikNatura ludzka, Norma, Przyczyna — przyczynowość,  Jagna DankowskaDzieło sztuki — utwór muzyczny,  Bohdan DziemidokKonkretyzacja estetyczna, Postawa estetyczna,  Rolf FieguthPoetyka,  Maria GołaszewskaEstetyka, Twórczość, Wartość estetyczna — jakość estetyczna,  Stanisław Hanu­sze­wiczPrzekład,  Jan HartmanSpór o istnienie świata, Świat, Zdarzenie I,  Alicja HelmanDzieło sztuki — filmowe,  Michał HempolińskiNauka, Prawda,  Piotr KawieckiOperacje zdaniotwórcze,  Barbara KotowaObcowanie z dziełem sztuki, Poznawanie działa sztuki,  Zofia MajewskaArtystyczne funkcje języka, Wartość artystyczna — jakość artystyczna, Życie dzieła sztuki,  Janina MakotaDziedzina przedmiotowa, Dzieło sztuki, Fenomenologia, Intencjonalność, Intuicja, Istnienie, Istnienie — momenty bytowe, Przedmiot indywidualny, Warstwa, Wczucie, Wgląd, Henryk MarkiewiczWiedza o literaturze,  Jeff Mitscherling: Dzieło sztuki — architektoniczne, Schematyczność I,  Piotr MrózCiało człowieka,  Andrzej NowakAntyfizykalizm, Fundament bytowy — podstawa bytowa, Prawda w dziele sztuki, Stosunek — relacja,  Michał OstrowickiInterpretacja,  Andrzej PoczobutIdea III — pojęcie idealne,  Andrzej PółtawskiDoświadczenie zmysłowe, Idealizm transcendentalny, Metafizyka, Poznanie aprioryczne, Redukcja transcendentalna, Spostrzeżenie immanentne, Spostrzeżenie wewnętrzne, Świadomość — czysta, Teoria poznania, Teoria poznania — psychofizjologiczna,  Eli RozikDzieło sztuki — teatralne,  Andrzej RygalskiIdea II, Idea IV — zmienna, znaczenie,  Leszek SosnowskiIdeacja — uzmiennianie, Konstytucja, Przedmiot estetyczny, Przedmiot intencjonalny, Przeżycie estetyczne, Sytuacja estetyczna,  Władysław StróżewskiJakości metafizyczne, Ontologia,  Edward M.SwiderskiIdea I, Jakość idealna, czysta, Własność,  AndrzejWarmińskiAntypsychologizm,  Adam WęgrzeckiCzyn, Etyka, Odpowiedzialność, Osoba, Podmiot, System względnie izolowany, Wartość, Wolność,  Jacek WidomskiForma, Istota, Jednostkowienie, Materia, Natura konstytutywna,  Jacek WojtysiakByt absolutny, Byt względny,  Jan WoleńskiJęzyk, Logika, Możliwość empiryczna, Przedmiot — klasowa koncepcja, Zdanie kategoryczne, Zdanie pytajne,  Urszula M. ŻegleńMożliwość czysta,
góra
Świat człowieka. Znak wartość sztuka
Wprowadzenie
Rozdział  pierwszy:
Labirynt świata —twarz człowieka. Sympromatyczne znaczenie kryzysu estetyki
 § 1 Pytanie o kryzys estetyki
     a) oznaki kryzysu — ograniczenia diagnośtyki
     b) kryzys estetyki a jej teoretyczny charakter
 § 2 Cztery interpretacje kryzys estetyki
     a) stanowisko «analityczne»
     b) stanowisko «konserwatywne»
     c) stanowisko «środowiskowe»
     d) stanowisko «ejdetyczne»
     e) aksjo-logizacja świata: model plotyńsko-hume’owski
 
Część I — Świat w zwojach znaków zapisany
Rozdział  drugi:
Terytoria wyboru. Estetykaa trzy źródła semiotyki
 § 3 Pytanie o kryzys estetyki
     a) zakresowe związki estetyki z semiotyką
     b) między filozofią a nauką
 § 4 Kanon: znak, słowo, akt
     a) Peirce
     b) de Saussure — Peirce
     c) Husserl — de Saussure — Peirce
 
Rozdział  trzeci:
Trzy kręgi estetykisemiotycznej
 § 5 Preliminaria
     a) dwie koncepcje języka: medium vs rachunek
     b) dwie tradycje filozofii języka: romantyzm vs pozytywizm
 § 6 Krąg fenomenologii mowy
     a) niespełniony projekt: Blausteina opisowa psychologia reprezentacji
     b) fenomenologia retrosemiozy: znak, język, sztuka w filozofii Ingardena
     c) świat i sztuka zanurzone w języku: Martin Heidegger... et nec essesine loquella
 § 7 Krąg faneroskopii znaku
     a) podstawy filozofii Peirce’a: fenomenologia jako faneroskopia — teoriakategorii
     b) Peirce’a koncepcja nauk normatywnych
     c) semiotyka jako faneroskopia Trzeciego
     d) Peirce: ślady estetyki — próby kontynuacji
 § 8 Krąg strukturalnej lingwistyki
     a) estetyka struktur dialektycznych
     b) «generatywna» estetyka UMP
 
Część II — Świat erodujących wartości
Rozdział  pierwszy:
Od sztuki do sztukiestetycznej
 § 9 Estetyka przesytu
     a) rzut oka z peirceowskiej perspektywy
     b) zagadnienie anestetycznego ugruntowania estetyki
 § 10 Szlak estetyzacji sztuki
     a) świat synantropiczny — świat nieobecnej epifanii
     b) świat synantropiczny — eschatologicznie utracony
     c) świat synantropiczny — stygmat predestynacji
     d) świat synantropiczny — powrót tryumfującej bestii
     e) sztuka estetyczna, estetyka, anestetyka
 
Rozdział  drugi:
Modernizm — cieńlucyferyzmu
 § 11 Trójfazowy cykla transformacji kultury
 § 12 Świat modernizmu: odczarowane zwierciadło ludzkiej obecności
     a) czas antropofanii
     b) w jaskini lucyferysty
 
Rozdział  trzeci:
Romantyzm — preambułarewolucji
 § 13 Romantyczna obrona rozumności świata
     a) mistycyzm przeciw sceptycyzmowi
     b) refugium veritatis
 § 14 Romantyzm a nowoczesna teodycea
     a) estetyka sukcesu a estetyka porażki
     b) estetyka sukcesu a niewykonalność nowoczesnego projektu teodycei
     c) gest Don Juana — pułapka rewersu trybunalizacji
 
Rozdział  czwarty:
Futurayzm — błąddeomorfizmu
 § 15 Nowy Wspaniały Człowiek
     a) pęknięty model: podwójne usytuowanie romantyzmu?
     b)«dantejski» styl ducha: «człowiek dantejski» a «człowiekromantyczny»
     c) «człowiek romantyczny» — «człowiek faustiański»
     d) duch rewolucji: romantyk — «człowiek faustianski» lucyferysta
 § 16 Nowy Wspaniały Świat
     a) błąd deomorfizmu — przykłady i szkic struktury
     b)«deomorfizm a metafizyczny «narcyzm»
     c) absolvo te — dwie strategie
 
Rozdział  piąty:
Vertex: twórczy człowiek, generatywny znak, pole wartości
 § 17 Czas «zemsty» obrazów?
 § 18 Twórczy człowiek i generatywny znak
 § 18 Znak i pole wartości
          Summary
          Bibliografia
          Skorowidz nazwisk